Maghreb.nl - Het virtuele huis van Marokko in Nederland

Gezamenlijke verantwoordelijkheid voor divers probleem

De laatste weken is er een verhit debat gaande over Marokkaanse probleemjongeren. Het gaat daarbij om respectloos gedrag zoals schelden en spugen, vernieling, brandstichting en intimidatie. De ellende begon op 3 september met de bedreiging van twee ambulancebroeders na een steekpartij in Amsterdam-West. Burgemeester Cohen zei “Ik constateer het als een feit. Het zijn veel van onze Marokkaanse jongeren die dit doen.” Voor het SMN was dit reden om in het publiek debat aan de bel te trekken.

Wij veroordeelden toen en dat doen wij nog steeds met klem de bedreigingen aan het adres het ambulancepersoneel. Voor ons is vanzelfsprekend dat elke bedreiging of geweldsactie aan het adres van hulpverleners ontoelaatbaar is en gestraft dient te worden. Autoriteiten hebben de plicht gepaste maatregelen te nemen om zodoende professionals van de publieke zaak in bescherming te nemen. Tegelijkertijd vonden wij dat de reactie van burgermeester Cohen te stigmatiserend en betreurden wij ook de uitspraken van de voorzitter van het stadsdeel Slotervaart waarin hij ‘de cultuur’ van de Marokkaanse gemeenschap associeert met dit soort geweld. Het SMN vindt dat geweldsplegers als individu aangesproken dienen te worden op hun (mis)daden. Waarom moeten alle Marokkaanse Nederlanders aangesproken worden op het gedrag van groepen jongeren in Amsterdam die kennelijk ongrijpbaar zijn voor politie, bestuurders, vaders en moeders?

Na het ambulance-incident in Amsterdam verschenen in de weken daarna in de media bijna dagelijks berichten over overlastgevend en crimineel gedrag van Marokkaanse jongens in grote en middelgrote gemeenten.

Het Connexxion-incident in Gouda was zelfs aanleiding tot een spoeddebat in de Tweede Kamer. Een debat dat bol stond van holle retoriek en paniekvoetbal. Mogen wij verwachten dat volksvertegenwoordigers op z’n minst goed geïnformeerd aan een debat beginnen?

In het publieke en politieke debat wordt de “Marokkaanse gemeenschap” steevast opgeroepen de eigen verantwoordelijkheid te nemen in de aanpak van de problemen met deze jongeren. Is die oproep terecht? Voelen leden van de “ Marokkaanse gemeenschap” ons aangesproken?

Het SMN zegt volmondig ‘ja’ tegen de eigen verantwoordelijkheid, omdat ook wij vinden dat de ouders van deze jongeren hun kinderen te weinig opvoeden, begeleiden en sturen. Zij nemen onvoldoende verantwoording voor de toekomst van hun eigen kinderen. Het SMN doet daarom een appèl op hun ouderschap. Neem de opvoeding van je kind ter hand, en roep hulp in als je er zelf niet uitkomt, als het je te veel is. Want die hulp is er. De tijd dat alleen “de straat” de kinderen opvoedt is over.

Het SMN zegt ook ‘ja’, omdat wij vinden dat alle Marokkaanse Nederlanders als burgers van dit land verantwoordelijkheid dragen voor een veilige en prettige leefomgeving, zeker als het gaat om problemen met kinderen, jongeren en ouderen uit de eigen gemeenschap. Blijf niet aan de kant staan als je iets kan betekenen om de jongeren in het gareel te krijgen en hun ouders te ondersteunen.

Veel Marokkaanse Nederlanders nemen die verantwoordelijkheid ook. Kijk bijvoorbeeld naar de buurtvaders en –moeders, de jongeren die in hun vrije tijd huiswerkbegeleiding geven, als mentor andere jongeren begeleiden, actief zijn in buurt- en jongerenwerk, in zelforganisaties die allerlei activiteiten en debatten organiseren. Maar ook de moskeen dragen bij door het bespreekbaar maken thema’s zoals man-vrouw verhouding, opvoeding en fout gedrag van jongeren.Maar het is niet genoeg! Het SMN is bereid te investeren in het aanboren en organiseren van dit sociaal kapitaal van de “Marokkaanse gemeenschap”.

Maar het SMN antwoordt op de oproep tot het nemen van eigen verantwoordelijkheid ook met een ‘NEE’.
Want het is principieel onjuist om alle Marokkaanse Nederlanders aan te spreken op het gedrag van jongeren die rottigheid veroorzaken. Daar zijn verschillende redenen voor.
Ten eerste hebben de meeste Marokkanen part noch deel aan dit gedrag van de jongeren. De Marokkaanse Nederlanders keuren het gedrag van deze jongeren ook onomwonden af.

Ten tweede heeft de Marokkaanse wijkbewoner net zoveel last van het gedrag van die jongeren als iedere ander. Het is ook hun plein dat onveilig wordt gemaakt, hun buurthuis waarvan de ramen worden ingegooid en hun bus die niet meer rijdt.
Ten derde hebben Marokkanen meer last van dit gedrag omdat het de al negatieve beeldvorming over Marokkaanse Nederlanders versterkt. Dit verkleint indirect ook de kansen die zij en hun kinderen nu en later krijgen.

Bovendien is een eenzijdig beroep op eigen verantwoordelijkheid’ ook contraproductief.
Mensen voelen zich door het herhaalde toewijzen van ‘collectieve schuld’ in de hoek gedrongen. Want het staat niet op zichzelf. De laatste 10 jaar is het schering en inslag om Marokkanen als groep aan te spreken op het gedrag van individuen, of het nu gaat om criminaliteit, overlast of radicalisering. ‘Marokkaanse jongens’ zijn hiervan het symbool geworden.

Maar er zijn ook schitterende ontwikkelingen waar we als Nederlandse samenleving trots op kunnen zijn. Daarvoor wijs ik op de vooruitgang in schoolloopbanen, de spectaculaire groei van de instroom in hogere vormen van onderwijs. Tevens zien we ook een enorme participatie in de politiek, sport, kunst en cultuur. De diversiteit in maatschappelijke positie, in oriëntatie en ook gedrag onder Marokkaanse Nederlanders is dus enorm.

Het SMN vindt het dan ook onzinnig om het gedrag van deze groepjes Amsterdamse jongeren te koppelen aan hun Marokkaan-zijn. Uitspraken van politici en bestuurders die de oorzaak van de problemen met groepen Marokkaanse jongens eenzijdig verklaren vanuit de culturele achtergrond van Marokkanen is generaliserend en stigmatiserend.
Een publiek debat waarin die diversiteit niet wordt erkend scherpt tegenstellingen alleen maar aan, en een beleid dat daarmee in ontwikkeling en uitvoering geen rekening houdt zal niet slagen.

Het effect van dit voortdurende ongegeneerd inhakken op Marokkaen is ook dat veel van hen moedeloos zijn geworden. De reactie is vaak defensief: de een trekt zich terug in moskee, theehuis of bij zijn familie, de ander – veelal jongeren – focussen zich op de eigen loopbanen. Zij voelen zich niet meer geroepen een rol van betekenis te spelen in de ‘jongerenkwestie’ omdat zij het toch niet goed kunnen doen. Weer anderen radicaliseren, omdat zij het gevoel krijgen dat Nederland hen niet moet, wat ze ook proberen of doen.

Een algemener effect is dat er een klimaat ontstaat en wordt versterkt waarin de kans op discriminatie en uitsluiting van Marokkaanse Nederlanders groter wordt. Veel mensen worden in hun vooroordelen, hoe onterecht ook, bevestigd en zullen verharden in hun houding Nederlandse Marokkanen af te wijzen. Het laat zich raden wat dit vermijdingsgedrag van bijvoorbeeld werkgevers betekent voor de arbeidsmarktkansen van Marokkanen. Daarmee gaat belangrijk sociaal kapitaal verloren. Kortom iedereen wordt slechter van collectief denken in schuld en boete.

Het SMN zegt ook ‘NEE’, omdat het appèl aan de verantwoordelijkheid van de Marokkaanse gemeenschap vaak een dekmantel is voor het eigen falen. Want duidelijk is dat jaren van beleid van landelijke, provinciale en lokale overheden, instituties en instellingen onvoldoende resultaat oplevert. Onderwijs is niet in staat jongeren binnenboord te houden en op te leiden tot een startkwalificatie. Het kwaliteitsniveau van onderwijs in de probleemwijken is vaak bedroevend. De jeugdhulpverlening en –zorg falen opzichtig in het bereiken van hun kerndoelstelling. Personele problemen en ingrijpen als het te laat is zijn kenmerkend voor deze instellingen.

Maar ook hier geldt dat toekenning van collectieve schuld aan instellingen, politiek en bestuur geen oplossing is.
Wij vragen al deze betrokkenen ook hun verantwoordelijkheid te nemen er een schepje bovenop te doen. Erken en benoem ook de eigen problemen en pak die aan. Werk daarbij samen met Marokkaanse kaders, organisaties en netwerken. Laat hen meedoen, ondersteun en faciliteer eigen initiatief, en geef hen medeverantwoordelijkheid.

Zoek ook niet alle heil in repressieve korte termijn maatregelen. Die kunnen – mits binnen de grenzen van het recht – nuttig zijn maar lossen de achterliggende problematiek niet op van opgroeien in armoede, schooluitval en werkloosheid. Pak ook discriminatie aan en investeer in burgerschap. Investeer in de toekomst.

Het SMN sluit zich dan ook aan bij de aanbevelingen van de Raad voor Maatschappelijke Ontwikkeling in haar advies “Tussen flaneren en schofferen. Een constructieve aanpak van het fenomeen hangjongeren” van april 2008.
De kernboodschap van dit advies is dat politici en beleidsmakers zich niet te gemakkelijk moeten laten leiden door hypes en incidenten rond hangjongeren. Het is inderdaad tijd voor een nieuwe balans en – wat het RMO noemt: – een constructieve aanpak. Dat is een combinatie van een harde en een softe aanpak. Het is een combinatie van toezicht houden, grenzen stellen en straffen. Het bieden van steun en ruimte aan jongeren, en investeren in de betrokkenheid, participatie en eigen verantwoordelijkheid van jongeren, ouders en sociale omgeving.
Want zonder het bieden van perspectief werkt een repressieve aanpak niet. Zoals het omgekeerde ook niet werkt: perspectief geven zonder duidelijke gedragsregels te stellen.

Het SMN roept daarom iedereen op de eigen verantwoordelijkheid te nemen en bij te dragen aan de oplossingen voor de problemen die groepen jeugd veroorzaken. Voor nu en voor later.
Want ons doel is een gemeenschappelijk toekomst waarin alle jongeren op een volwaardige wijze meedoen, kansen krijgen en kansen pakken en geen reden zien om overlast te veroorzaken. Een toekomst ook waarin je Marokkaanse achtergrond wordt gezien als een verrijking en waarvoor je met trots uit kunt komen omdat het deel uitmaakt van je identiteit.

Als organisatie van en voor Marokkaanse Nederlanders richt het SMN deze oproep vooral aan haar achterban. In de afgelopen zijn er veel bijeenkomsten georganiseerd in onder andere Nijmegen, Amsterdam, Gouda en Den Haag. Bij deze bijeenkomsten is de diversiteit van de Marokkaanse gemeenschap goed zichtbaar. Politici, wetenschappers, ouderen- en jongerenorganisaties, vertegenwoordigers van moskeen en bestuurders hebben in een positief kritische sfeer gesproken over de zin en onzin van de eigen verantwoordelijkheid. SMN zal het voortouw nemen om op basis van de resultaten te komen tot een actieplan op landelijk niveau en uitvoering op lokaal niveau. Het uitgangspunt daarbij is een betere samenwerking tussen alle partijen en daarmee een versterking van het eigen initiatief.

 Stuur dit bericht door naar een vriend(in)

Tags voor deze entry: ahymedzohir Add

Dit bericht werd geplaatst op Monday, October 20th, 2008 at 11:31 pm onder de categorie(ën) Columns, Specials. Reacties op dit bericht kunnen worden gevolgd met behulp van de RSS 2.0 feed. Je kunt reageren, of een trackback sturen vanaf je eigen site.